Türkiye’de İş Kazalarının Çoğunluğu Alınmayan Tedbirlerden Kaynaklanıyor

Türkiye’de her yıl on milyarlarca dolarlık ekonomik kayba yol açan iş kazaları, trafik kazalarının ardından en büyük can ve mal kaybı sebebi olarak öne çıkıyor. Aydın’da iş sağlığı ve güvenliği alanında öncü kuruluşlardan Polat OSGB’nin Sorumlu Müdürü ve İş Güvenliği Uzmanı Emin Tükel, iş kazaları Türkiye‘deki vahim tablonun temelinde yatan nedenleri ve alınması gereken önlemleri ‘haberparolam.com.tr’ için değerlendirdi.

İş Güvenliği Bir Maliyet Değil, Stratejik Bir Yatırımdır

01 Ocak 2013’te yürürlüğe giren ve 2025 itibarıyla tüm iş yerlerini kapsayacak şekilde genişletilen 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun üzerinden 13 yılı aşkın bir süre geçtiğini hatırlatan Tükel, bu süreçte yaşanan tartışmalara rağmen iş güvenliğinin önemi ve alınan tedbirlerin bir ‘masraf’ değil, ‘yatırım’ olduğu gerçeğinin gün yüzüne çıktığını belirtti. Tükel, “Verilere göre, yakın zamana kadar ülkemizde meydana gelen iş kazalarının neredeyse tamamı insan kaynaklıydı. İhmal ve gerekli tedbirlerin alınmaması en büyük etkenlerdi. Türkiye, maalesef Avrupa’da iş kazaları ve meslek hastalıkları sıralamasında üst sıralarda yer alıyordu. Bu kazaların ülke ekonomisine yıllık maliyetinin 10 milyar doları aştığı belirtiliyordu. Oysa bu maliyetin sadece yüzde 25’i önleyici tedbirlere harcansaydı, hem can kayıpları ve acılar engellenecek hem de ülke ekonomisine 7.5 milyar dolar katkı sağlanacaktı” dedi.

Farkındalık Eksikliği ve ‘Bana Bir Şey Olmaz’ Zihniyeti

İş güvenliği uzmanı olarak en büyük zorluklarının başında ‘farkındalık eksikliği’ geldiğini vurgulayan Emin Tükel, işverenlerin iş sağlığı ve güvenliği hizmetlerini bir maliyet kalemi olarak görme eğiliminde olduğunu söyledi. Tükel, “Alınmayan her önlem, ileride çok daha büyük maliyetlere ve telafisi imkansız sonuçlara yol açıyor. Tehlike sınıfı ne olursa olsun, artık tüm iş yerlerinin iş sağlığı ve güvenliği hizmeti almakla yükümlü olduğunu unutmamalıyız” diye ekledi. Kazaların çoğunlukla basit önlemlerin dahi alınmamasından kaynaklandığına dikkat çekti.

Kazaları Önleyecek Basit Ama Etkili Çözümler

Emin Tükel, iş kazaları türkiye‘de en sık karşılaşılan nedenleri şöyle sıraladı:

• Elektrik panolarının düzenli kontrol edilmemesi
• Makine koruyucularının kullanılmaması
• Yüksekte çalışma ekipmanlarının uygun standartlarda olmaması
• Kimyasal etiketlerinin güncel tutulmaması
• Yetersiz veya hiç verilmeyen iş sağlığı ve güvenliği eğitimleri

Tükel, “Bu basit önlemlerin alınmasıyla dahi pek çok ağır yaralanma ve ölüm vakasının önüne geçilebilir. Ülkemizdeki en büyük tehlike, ‘Bana bir şey olmaz’ düşüncesidir. Çalışanların alışkanlık haline getirdiği riskli davranışlar, iş kazaları oranlarının yükselmesindeki en önemli nedenlerden biridir. Kişisel koruyucu ekipmanları takmamak bir cesaret göstergesi değil, istatistiksel olarak büyük bir kumardır. Ve bu kumarın kaybedeni maalesef her zaman çalışan olur” ifadelerini kullandı. İş sağlığı ve güvenliği kurallarına uyulmasının bir formalite değil, sağlıklı bir iş hayatının temel taşı olduğunu vurguladı.